پرینت سه بعدی قطعات پزشکی در سالهای اخیر به یکی از ابزارهای کاربردی در حوزه سلامت تبدیل شده است و تأثیر قابلتوجهی بر روشهای درمانی و تولید تجهیزات پزشکی گذاشته است. این فناوری امکان ساخت قطعاتی را فراهم میکند که بهصورت دقیق و متناسب با نیاز هر بیمار طراحی میشوند، از جمله پروتزهای سفارشی، ایمپلنتهای پزشکی و مدلهای آناتومیکی که جراحان از آنها برای برنامهریزی دقیقتر عملهای جراحی استفاده میکنند.
علاوه بر این، با کمک پرینت سهبعدی میتوان تجهیزات بیمارستانی را سریعتر و با هزینهای کمتر تولید کرد، که به ویژه در شرایط اضطراری یا در مناطقی که دسترسی به قطعات پزشکی محدود است، اهمیت زیادی دارد. همچنین، این فناوری نقش مهمی در ساخت وسایل کمکی و اصلاح ناهنجاریهای ارتوپدی ایفا میکند. در این مقاله به بررسی کاربردهای پرینت سه بعدی در پزشکی، نحوه پرینت سه بعدی قطعات پزشکی و تأثیر آن بر بهبود روند درمان و کاهش هزینههای تولید تجهیزات خواهیم پرداخت.
نقش پرینت سه بعدی قطعات پزشکی و ۶ تحول اساسی در پزشکی مدرن
پرینت سه بعدی قطعات پزشکی امکانی را فراهم کرده که بسیاری از نیازهای پزشکی، سریعتر و با دقت بیشتری برطرف شوند.
استفاده از خدمات پرینت سه بعدی در پزشکی نهتنها تولید تجهیزات و پروتزهای سفارشی را سادهتر کرده، بلکه در حوزههایی مانند مهندسی بافت و مدلسازی پزشکی نیز کاربردهای گستردهای پیدا کرده است. در ادامه، شش مورد از مهمترین تأثیرات آن را بررسی میکنیم.
1. پرینت سه بعدی قطعات پزشکی و نمونهسازی تجهیزات بیمارستانی
یکی از مهمترین کاربردهای پرینت سه بعدی در پزشکی، ساخت نمونههای اولیه تجهیزات بیمارستانی است. این فناوری به شرکتهای تولیدکننده امکان میدهد تا پیش از تولید انبوه، مدلهای فیزیکی تجهیزات را با هزینه و زمان کمتر آزمایش و بهینهسازی کنند.
با افزایش تعداد شرکتهای ارائه دهنده خدمات پرینت سه بعدی، نمونهسازی قطعات پزشکی نیز سریعتر و دقیقتر شده است، بهطوری که به کمک خدمات پرینت سه بعدی تجهیزات پزشکی، شرکتها میتوانند در کوتاهترین زمان ممکن، مدلهای قابل تست را در اختیار داشته و آزمایش کنند. این روش نهتنها ریسک خطای طراحی را کاهش میدهد، بلکه امکان بهبود مستمر محصولات را نیز فراهم میکند.
به لطف این فناوری، شرکتهای فعال در حوزه تجهیزات پزشکی میتوانند دامنه فعالیت خود را گسترش دهند و با کاهش هزینهها و زمان تولید، بهطور مؤثرتری به نیازهای این صنعت پاسخ دهند.
دستگاه نشانگر تنفس (BPD) شرکت Coalesce با هدف ارزیابی دیجیتال و نمایش جریان دمی افرادی که دچار بیماری آسم هستند، طراحی شد. پزشکان بالینی با استفاده از دستگاههای اسپیرومتر عملکرد ریه بیمار را ارزیابی میکنند؛ این دستگاهها بسیار بزرگ و گران قیمتاند و مدلهای قابل حمل فناوری و دقت کافی را ندارند. مدل BPD جایگزینی ارزان و قابل حمل است. نمونه اولیه این دستگاه باید سطح صاف، استحکام و دوام محصول نهایی را نشان بدهد و همچنین همه بخشهای نصب شده را روی تخته مدار درونی دارا باشد.
به مدت چندین سال این شرکت، استریولیتوگرافی (SLA) پرینت سه بعدی پروژه های خود را به شرکتهای خدماتی برونسپاری میکرد. آنها انواع راهکارهای نمونهسازی را آزمایش کردند که برای مثال روش چاپ سه بعدی لایه گذاری رسوب مذاب (FDM) یکی از آنها بود، اما در آخر دریافتند فناوری پرینت سه بعدی SLA از نظر کیفیت بی همتاست.
نتیجه چه بود؟ با روی آوردن به روش پرینت سه بعدی به صورت انحصاری (درون تشکیلات خودشان)، حجم زیادی از هزینهها و زمان را ذخیره کردند.
مورد تمام شده برای محصول | چاپ سه بعدی شخصی | برون سپاری چاپ سه بعدی |
هزینه | 11 پوند | 250 پوند |
مدت زمان کلی | 1 تا 2 روز | 1 تا 2 هفته |
2.بهبود زنجیره تأمین تجهیزات پزشکی با پرینت سه بعدی
در مواقع بحرانی مانند بلایای طبیعی یا بحرانهای بهداشتی، اختلال در زنجیره تأمین تجهیزات پزشکی میتواند عواقب جبرانناپذیری داشته باشد. پرینت سهبعدی این امکان را فراهم میکند که مراکز درمانی، بهجای وابستگی به تأمینکنندگان خارجی، بسیاری از تجهیزات ضروری را بهطور مستقل تولید کنند.
یکی از مهمترین مزایای این روش، کاهش زمان انتظار برای تأمین تجهیزات حیاتی مانند ماسکهای محافظتی، قطعات ونتیلاتور یا ابزارهای جراحی است. بیمارستانها میتوانند به کمک شرکت های فعال در حوزه پرینت سه بعدی این قطعات را بر اساس نیاز خود طراحی و تولید کرده و از تأخیرهای زنجیره تأمین جلوگیری کنند.
پرینت سهبعدی همچنین به مناطق محروم و نقاطی که دسترسی به تجهیزات پزشکی دشوار است، کمک میکند. در این مناطق، حملونقل تجهیزات میتواند زمانبر و پرهزینه باشد، اما با پرینت سهبعدی امکان تولید ابزارهای ضروری در همان محل فراهم میشود. این فناوری نهتنها هزینهها را کاهش میدهد، بلکه امکان واکنش سریعتر در شرایط اضطراری را نیز فراهم میکند.
جالب است بدانید در زمان کرونا و کمبود ابزار نمونه گیری ویروس کووید 19، یکی از فناوری هایی که به کمک بشر آمد ، فناوری پرینت سه بعدی بود.
فکر میکنید آزمایشگاه دندانپزشکی ROE چگونه به تولید تجهیزات پزشکی برای مبارزه با COVID-19 اختصاص یافت؟
مسئله: کمبود ابزار نمونهگیری ویروس کووید 19
شیوع ویروس کووید 19 در سال 2020 زندگی مردم جهان را به شدت دچار اختلال ساخت. صنعت دندانپزشکی یکی از صنایعی بود که در پی این همهگیری به شدت آسیب دید به طوری که بیشتر دندانپزشکیهای ایالات متحده تا حد انجام موارد اورژانسی محدود شدند. حجم کار آزمایشگاههای دندانپزشکی به طور متوسط 92% کاهش یافته و یک سوم آزمایشگاهها به طور کامل تعطیل شدند. آزمایشگاه دندانپزشکی ROE، یکی از بزرگترین آزمایشگاههای ایالات متحده در این زمینه، از این اتفاق مستثنی نبود. به محض آنکه تعداد سفارشهای دریافتی آنها به صفر رسید، مجبور شدند بیشتر پرسنل کاری خود را مرخص کنند و آینده مبهمی انتظار آنها را میکشید.
راه حل: چاپ سه بعدی ابزار نمونهگیری
مجتمع دندانپزشکی ROE سپس تصمیم گرفت ابزار و ماشینآلات پرینت سه بعدی خود را برای تولید تجهیزات مراقبتهای فردی و ملزومات پزشکی دوباره به کار بیندازد، به گونهای که تنها در یک روز 15000 سواب نمونهگیری از حلق و بینی تولید کرد.
این سوابها در جمعآوری و تست انواع نمونههای کووید 19 اهمیت ویژهای دارند. این آزمایشگاه تا کنون موفق شده است 175 نفر از کارکنان خود را به کار برگرداند و فرماندار اوهایو، مایک دیواین شخصا از آنها به خاطر زحماتشان در مبارزه با همهگیری کرونا قدردانی کرد.
3.کاهش هزینهها و صرفهجویی در زمان با پرینت سه بعدی قطعات پزشکی
هزینههای خدمات بهداشتی همواره یکی از چالشهای بیمارستانها و بیمهها بوده است. پرینت سه بعدی تجهیزات پزشکی با کاهش هزینهها و سرعتبخشی به تأمین قطعات، راهکاری مؤثر برای این مشکل ارائه کرده است.
به کمک خدمات پرینت سه بعدی قطعات پزشکی، بیمارستانها میتوانند قطعات یدکی تجهیزات پزشکی را در محل خود تولید کنند. بهعنوان مثال، خرابی یک گیره یا لوله پلاستیکی که پیشتر نیاز به تعویض کل دستگاه داشت، اکنون تنها با هزینهای مناسب و در نصف روز جایگزین میشود. این روش علاوه بر کاهش هزینه، دسترسی به تجهیزات را در مناطق کمبرخوردار نیز تسهیل میکند.
نمونه دیگر چاپ سهبعدی تراشههای میلیسیال است که در تحقیقات پزشکی کاربرد زیادی دارند. تولید این تراشهها به روش سنتی بیش از ۷۰ دلار و چند روز زمان نیاز دارد، درحالیکه چاپ سه بعدی SLA این هزینه را به ۸.۵۵ دلار و زمان تولید را به کمتر از ۴ ساعت کاهش میدهد. پرینت سه بعدی قطعات پزشکی علاوه بر کاهش هزینه و زمان، استقلال بیمارستانها در تأمین قطعات پزشکی را افزایش داده و فرآیندهای درمانی را کارآمدتر میکند.
شاید برایتان جالب باشد که بدانید با استفاده از فناوری پرینت سه بعدی از صرف 8 هزار پوند و دو ساعت زمان در یک جراحی، در بخش پیشگام علمی نخاعی بریتانیا کاسته شد. پزشکان به واسطه بخشهای همکار خود در Axial3D، میتوانند از پرینترهای سه بعدی مقرون به صرفه استفاده کنند. به همین دلیل جراحان متخصص میتوانند به کمک عواملی چون ساخت مدلهای تشریحی آناتومی بیمار، برنامهریزیهای قبلی را با دقت بالایی بهبود ببخشند.
هر زمان که ممکن باشد تیم آنها سعی میکند با ایجاد کمترین تهاجم و بهرهگیری از اصول پیشرفته جراحی، ناراحتیها و مدت زمان بهبود بیمار را به حداقل ممکن برسانند. به علاوه مدلهای سه بعدی چاپ شده سبب شده است تیم پزشکی ابتدا با بیمار و خانواده او درباره موارد پیش بینی شده صحبت کند و هرگونه خطر احتمالی را برای آنها شرح دهند.
دکتر بووی قبل از اقدام اصلی، به انجام یک عمل جراحی شبیه سازی شده پرداخت که در نهایت بیشتر از 120 دقیقه از مدت زمان جراحی پیچیده و اصلی کاسته شد و همچنین از پرداخت حدود 8 هزار پوند از بودجه بیمارستان جلوگیری به عمل آمد. دیگر آنکه به واسطه شبیه سازی، در طول جراحی بیمار خون کمتری از دست داد و به خوبی با تیم جراحی ارتباط برقرار کرد.
4. ساخت مدلهای سفارشی بر اساس آناتومی بیمار به کمک پرینت سه بعدی قطعات پزشکی
یکی از مهمترین کاربردهای پرینت سه بعدی در پزشکی، تولید مدلهای سفارشی بر اساس آناتومی بیماران است. با استفاده از سیتیاسکن و MRI، پزشکان میتوانند مدلهای سهبعدی دقیقی از اندام بیمار تهیه کرده و آنها را مستقیماً برای چاپ ارسال کنند. این مدلها چندین مزیت مهم دارند:
- راهنمای جراحی: جراحان میتوانند قبل از عمل، مدل را بررسی کرده و مسیرهای برش را دقیقتر برنامهریزی کنند.
- آموزش بیمار: بیماران با مشاهده مدل، بهتر مراحل درمان را درک کرده و آمادگی بیشتری برای جراحی خواهند داشت.
- کاهش زمان عمل: استفاده از مدلهای واقعی در حین جراحی، باعث کاهش زمان عمل و در نتیجه کاهش خطرات احتمالی میشود.
تنوع مواد مورد استفاده در پرینت سه بعدی قطعات پزشکی، این فناوری را به گزینهای ایدهآل تبدیل کرده است. بهعنوان مثال، رزین الاستیکی برای شبیهسازی بافت و عروق، رزین سفید سخت برای مدلسازی استخوان، و رزین شفاف برای ایجاد ساختارهای پیچیده آناتومیکی با جزئیات دقیق به کار میرود. با این روش، پزشکان میتوانند بر اساس شرایط منحصربهفرد هر بیمار، مدلهای کاملاً سفارشی تولید کنند که دقت و کارایی درمان را به میزان قابلتوجهی افزایش میدهد.
5.آموزش بهتر پزشکان و متخصصان به کمک پرینت سه بعدی
مزیت مهم دیگری که استفاده از خدمات پرینت سه بعدی پزشکی به همراه دارد، آموزش دستیاران پزشکی، همراهان بیمار و دانشجویان است. چاپ سه بعدی نقش مهمی در تعلیم پزشکان آینده و آماده شدن برای عملیات واقعی دارد. تصاویر دو بعدی مفید هستند. با این حال، آنها تجسم کمی ارائه میدهند و بخش واقعی انسان را نشان نمیدهند.
از طرف دیگر چاپ سه بعدی مدلهایی را ارائه میدهد که واقع بینانه به نظر میرسند و از اعضای واقعی بدن انسان تقلید میکنند. این امر باعث میشود فرایند عملیاتی دقیق تر و موثرتر باشد. پزشکان میتوانند روی اندامهای چاپ شده سه بعدی تمرین کنند.
این روش بسیار دقیق تر از آموزش روی اعضای بدن حیوانات است. آموزش با استفاده از قطعات چاپ سه بعدی شبیه به بدن انسان، کیفیت مهارتهایی را که پزشکان در طول آموزش و درمان پزشکی بیماران کسب میکنند افزایش میدهد.
6.ساخت وسایل کمکی و اصلاح ناهنجاریهای ارتوپدی
پرینت سه بعدی قطعات پزشکی امکان تولید ارتزها و پروتزهای سفارشی را فراهم کرده است که علاوه بر مقرونبهصرفه بودن، بهراحتی در دسترس بیماران قرار میگیرند. در روشهای سنتی، ساخت پروتز فرآیندی پرهزینه و زمانبر است، زیرا باید برای هر فرد بهصورت اختصاصی طراحی شود. اما پرینترهای سهبعدی این امکان را فراهم میکنند که کاربران طرح، فرم، اندازه و رنگ پروتزهای خود را به دلخواه انتخاب کنند و قطعاتی کاملاً شخصیسازیشده داشته باشند. همچنین، این فناوری هزینه تولید را کاهش داده و باعث شده پروتزهای سفارشی برای طیف گستردهتری از بیماران قابل دسترس باشد.
در تولید تجهیزات ارتوپدی، میتوان از فناوریهای استریولیتوگرافی (SLA) و زینترینگ لیزری گزینشی (SLS) استفاده کرد. پرینترهای سهبعدی SLS از پودر نایلون برای ساخت قطعاتی محکم و سبک بهره میبرند. این دستگاهها نسبت به روشهای سنتی مانند ریختهگری، عملکرد بهتری در شکلدهی و تولید قطعات مقاوم دارند و امکان ساخت وسایل کمکی ارتوپدی با دقت بالا را فراهم میکنند.
روند آمادهسازی تصاویر پزشکی(MRI/CT) برای پرینت سه بعدی قطعات پزشکی
برای پرینت سهبعدی قطعات پزشکی، تصاویر پزشکی باید پردازش و به مدلهای سهبعدی قابل چاپ تبدیل شوند. این فرآیند معمولاً در سه مرحله انجام میشود:
- دریافت تصویر،
- بخشبندی و تبدیل آن به مدل سهبعدی،
- و در نهایت آمادهسازی برای چاپ.
در هر مرحله، دقت بالا و تنظیمات خاصی لازم است تا مدل نهایی با ساختارهای آناتومیکی واقعی تطابق داشته باشد و برای کاربردهای پزشکی مناسب باشد.
1. دریافت تصویر
اولین مرحله، گردآوری تصویر مورد نظر است که همیشه در ترکیب روند کاری قرار داشته است.
متداولترین انواع تصویربرداری که مناسب فناوری چاپ سه بعدیاند، سی تی اسکن و ام آر آی هستند. به طور کلی هر نوع داده حجمی تصویری را میتوان پرینت کرد که البته برای تمایز بافتها کنتراست کافی را داشته باشد. سی تیِ پرتویی مخروطی معمولا در تصویربرداری مربوط به دندان، گوش و حلق و بینی کاربرد دارد اما گاهی کنتراست آن از سی تی سنتی پایین تر است که در این صورت تقسیمبندی و بخشبندی تصویر را دشوار میسازد. در بخش دوم این مقاله میخوانید که که چگونه اسکن بیمار را برای چاپ مدلهای سه بعدی تنظیم کنید.
2.بخش بندی تصویر
هدف اصلی این مرحله در حقیقت کاستن پیچیدگی تصویر اصلی است که با توجه انگیزه درمانی بعضی از بخشها دستنخورده باقی مانده و جدا میشوند.
پس از آن که رادیولوژیست فایلها را با فرمت مخصوص گردآوری میکند، میبایست نواحی مورد نظر را جدا کند تا نمونه قابل پرینت آنها را ارائه دهد. در واقع فرآیند شناسایی و جداسازی بافتها و نواحی خواسته شده، بخش بندی نام دارد. با توجه به میزان پیچیدگی مدل، این مرحله ممکن است زیر نظر رادیولوژیست، توسط یک تکنسین رادیولوژی انجام بگیرد یا اینکه رادیولوژیست مستقیم این فرآیند را به پایان برساند. زمانی که بخش بندی تصویر به پایان میرسد، جهت تایید نهایی جراح نتیجه را بررسی میکند.
برای انجام بخش بندی نرمافزارهای رایگان و غیر رایگان مختلفی وجود دارد. (در پایان این بخش نام آنها در یک لیست ارائه شده است.) پیش از آنکه یکی از نرمافزارها را انتخاب کنید الزامات قانونی موقعیت جغرافیایی، آییننامه مقرر در موسسه کاری و هدف استفاده خود را در نظر داشته باشید.
مراحل بخش بندی نواحی مورد نظر به دو صورت دستی و خوکار میتواند انجام شود. از جمله روشهای خودکار میتوان به آستانه گذاری، تشخیص لبه و رشد منطقه اشاره کرد. در روش آستانه گذاری از پارامترهایی استفاده میشود که قابل شناسایی و با نواحی گزینش شده متناسب باشند، مانند بخشهایی از یک استخوان که در مقایسه با بافت استخوانی اطراف خود تراکم بیشتری دارد. ساز و کار آستانه گذاری باید دائما پویا باشد و الگوریتم پیچیدهای در ثبت عواملی چون پارازیتهای سی تی دارد و همچنین سختشدگی پرتو ممکن است منجر به تولید نتایج نامطلوبی شود. روش خودکار دیگری که وجود دارد رشد منطقه نام دارد، در این شیوه الگوریتمها، واکسل ها (کوچکترین جز ساختاری یک تصویر سه بعدی) را با توجه به شباهت و تقسیمشدگی و اینکه به کدام منطقه تعلق دارند، نسبت به واکسل های دیگر تعیین میکنند. در این روش ممکن است تنظیمات و اصلاحات اضافی نیاز باشد.
بعد از آنکه بخش بندی به پایان رسید، نمونههای تقسیم شده را به فرمتی تبدیل کنید که در پرینتر سه بعدی قابل استفاده باشد. فرمت فایل معمولا STL یا OBJ است.
بعد از تبدیل فرمت فایلها میبایست تنظیمات فیزیکی لازم را که در مدل سازی سه بعدی متداول است به عمل آورید؛ مثلا سطوح را صاف و هموار کنید، سوراخها را پر و دیگر موارد جزئی را اصلاح کنید. هر تکنیسنی میتواند این تنظیمات را با استفاده از نرمافزارهای CAD یا CAM انجام بدهد و البته همیشه پزشک باید نتیجه را تایید کند تا مطمئن شوید خروجی کار شما از نظر بالینی قابل استفاده است.
3.پرینت سه بعدی
فایل آماده شده را میتوان صادر و برای ساخت مدل به حافظه پرینتر ارسال کرد.
برخی از اسکنهای تصویربرداری پزشکی متداول را نمیتوان به مدلهای با کیفیت سه بعدی تبدیل کرد؛ به طوری که در آخر ساختار آناتومی مورد نظر واضح و دقیق باشد. انواع رادیوگرافیهای ساده (X-rays) و سونوگرافیها معمولا در پرینت سه بعدی استفاده نمیشوند و به طور کلی چنین روشهای تصویر برداری توصیه نمیشود. همان طور که پیش تر گفته شد، متداولترین روشهای تصویربرداری موجود برای ارزیابی ساختارهای داخلی، سی تی اسکن و تصویربرداری ام آر آی است. این اسکنها میتوانند فایلهایی با فرمت مناسب تولید کنند. فرمت پزشکی (DICOM)، فرمت استاندارد ذخیره سازی و انتقال تصاویر است که مانند لایههای پی در پی عمل میکنند.
اما نکتهای که وجود دارد این است که فرمتهای استاندارد پزشکی یا همان (DICOM) را نمیتوان در نرمافزارهای طراحی سه بعدی ویرایش، یا فایل آنها را مستقیم برای پرینتر ارسال کرد. پس برای تبدیل فرمت این فایلها، به فرمتی که برای چاپ سه بعدی مناسب باشد، مانند فایلهای STL و OBJ، نیاز دارید.با استفاده از یک نرمافزار جداگانه باید مساحت سطح مورد نظر را حساب کنید. سطح انتخاب شده سپس به یک مدل سه بعدی تبدیل میشود.
تقریبا همه فایلهای DICOM اگر از جزئیات کافی برخوردار باشند (مانند برش های نازک)، قابلیت تبدیل به فرمتهایی را دارند که با استفاده از آنها ساختار خواسته شده را پرینت بگیرید.
هنگامی که داریم یک اسکن سی تی یا ام آر آی را به یک مدل سه بعدی تبدیل میکنیم، اولین چیزی که باید به آن توجه کنیم این است که نیاز داریم چه چیزهایی را نشان بدهیم؛ استخوانها، رگها، و اندامهای صلب را باید به روشهای مختلفی مدلسازی کنیم. یک مدل با ساختارهای منسوخشده نه تنها از دقت مدل کم میکند، بلکه تولیدکردنش هم سختتر میشود. اسکنی که مشخصههای مناسبی داشته باشد کار ایجاد مدل سه بعدی قابل پرینت را راحتتر میکند. کنترایت داخل وریدی و ضخامت برش، ویژگیهایی هستند که باید به آنها توجه کنیم.
اگر بخواهیم ساختارهای استخوانی را بهصورت سه بعدی مدلسازی کنیم، تصاویر بدون کنتراست معمولا برای داشتن یک پرینت با جزئیات بالا بهتر هستند. برای مدلهایی که شامل ارگانهای صلب، تومورها، یا ساختارهای عروقی هستند، تقریباً همیشه باید از اسکنهایی استفاده کنیم که کنتراست آنها افزایش پیدا کرده است.
زمانی که داریم برای تهیه یک مدل سه بعدی برنامهریزی میکنیم، علاوهبر تقویت کنتراست، ضخامت برش و تفکیکپذیری هم به همان اندازه مهم هستند و باید به آنها توجه کرد. اکثر اسکنهایی که ازنظر بالینی سودمند هستند، با تفکیکپذیری کافی برای پرینت سه بعدی، به دست میآیند. با این حال، اگر سعی کنید یک مدل آناتومی را از اسکنی که برشهای ضخیمی دارد به صورت سه بعدی پرینت کنید، مدل نهایی شما ضمخت میشود. براساس منابع مختلف هنگام تولید یک مدل سه بعدی، آنچه مهم است این است که از اسکنهایی استفاده کنید که ضخامت برشهایشان از 25/1 میلی متر کمتر باشد.
ضخامت برشهایی که اسکن سی تی یا ام آر آی میگیرد، مستقیماً به جزئیات تولیدشده در یک اسکن سه بعدی ترجمه میشود. باتوجه به آیتم انتخابی، انتخاب تصاویر باید با واکسلهای همسانگرد 25/1 میلیمتری یا کمتر بازسازی شود. براساس ارائهای که مایو کلینیک در مارس سال 2016 منتشر ساخت، برشهایی با ضخامت 5/1 تا 3 میلیمتر برای ساختارهای بزرگتر، و برشهایی با ضخامت 75/0 برای استخوانهای ریز به کار میرود. مقاطع ضخیمتر ممکن است دقت مدل را به خطر بیاندازد، درحالیکه مقاطع بسیار باریک (مثلاً کوچکتر از 25/0 میلیمتر) ممکن است، به ویژه وقتی مصنوع تصویر وجود داشته باشد، به تقسیمبندی گسترده و اصلاح STL نیاز داشته باشند.
مدلهای قلبی که مقاطع 5/0 میلیمتری دارند از دقت کافی برخوردار هستند، اما اشیاء باریک مثل کف حدقه چشم به مقاطع باریکتری نیاز دارند. معمولاً، مقاطع ضخیمتر باعث میشوند که مدلهای پرینتشده واضح نباشند یا دقت کمتری داشته باشند. از طرفی، مقاطعی که بهطور غیرضروری نازک باشند معمولا عملیات پسا پردازش را تا حدی زیادی طولانی میسازد.
هنگامی که میخواهید یکی از فناوریهای پرینت سه بعدی را انتخاب کنید باید عوامل بسیار مهمی را در نظر داشته باشید؛ مانند هزینه پرینتر، نرمافزار و مواد، سرعت پرینت، دقت و وضوح چاپ. میزان آسانی کار با آن و دسترسی به خدمات مصرف کننده و در آخر هم جنس موادی که میخواهید پرینت بگیرید؛ به طوری که آیا ماده مورد نظر زیست سازگار است و در مصارف خاص قابلیت استریل شدن دارد یا خیر؟
قطعه پرینت شده باید با ایزوپروپیل الکل (IPA) شست و شو داده شود تا رزین اضافی از سطح آن زدوده شود؛ همچنین با توجه به نوع ماده به کار رفته و کاربرد قطعه، مدل در یک محفظه پخت باید تحت عملیات پخت تکمیلی قرار بگیرد. مدلهایی که از جنس رزینهای زیست سازگار ساخته میشوند قبل از استفاده حتما باید مرحله پخت تکمیلی را سپری کنند. استحکام و پایداری رزینهای استاندارد شرکت Formlabs مانند رزین سفید و رزین شفاف، پس از عملیات پخت تکمیلی افزایش پیدا میکنند.
5 حوزه پزشکی که بیشترین استفاده از فناوری پرینت سه بعدی را دارند
در حوزه رادیولوژی، کلید تشخیص و ارتباط پزشکان در حقیقت کاربرد گسترده تجسم پیشرفته است. در روشهای سنتی، تجسم و تصویر سازی با استفاده از صفحات دو بعدی و در فرمت سی تی اسکن و ام آر آی انجام میشده است؛ به همین دلیل توسعه دهندگان نرمافزار اخیرا ابزاری طراحی کردهاند که به کمک آن تصاویر تشخیصی در قالب یک تفسیر سه بعدی از آناتومی بدن بازسازی میشود.
در میان گزینههای مختلف تصویرسازی سه بعدی، مدلهای سه بعدی پرینت شده در واقع نمونههای پیشرفتهای هستند که مزیتهای بیشتری به همراه دارند؛ مانند وجود بازخورد لمسی؛ و دیگر اطلاعات نیز ملموس هستند به طوری که انواع تصویرسازیهایی که پیش تر گفتیم از چنین ویژگیهایی برخوردار نیستند.
هنگامی که ناهنجاری شدید پای بیمار را نمیتوان با تصاویر دوبعدی کاملاً مفهومسازی کرد، جراحان از یک مدل تشریخی سهبعدی پرینت شده کمک میگیرند تا با تجهیزات لازم برای اصلاح راه رفتن فرد برنامهریزی کنند و البته با پرسنل بخش بالینی و متخصصان رزیدنتی ارتباط داشته باشند.
برای مثال، در انگلیس یکی از متخصصان جراحیهای ارتوپد هنگام تصمیمگیری برای جراحی آسیب غیر طبیعی ساعد یک پسر جوان، با معاینه مدل سه بعدی سفارشی توانست به راه حل مناسبی با ریسک بسیار پایین دست یابد. عمل جراحی موفقیت آمیز بود و کم تر از 30 دقیقه زمان برد؛ یعنی بیشتر از 3 ساعت از زمان مقرر در برنامه اصلی اتاق عمل کاسته شد و 5500 دلار از بودجه بیمارستان ذخیره شد. به دنبال آن نیز بیمار مدت زمان کمتری را در بخش مراقبتهای پس از عمل سپری کرد و سریع تر بهبود یافت.
موانع موجود در مسیر پزشکی دقیق و فردی، همواره در حال کاستن هستند. ظهور پرینترهای رومیزی مقرون به صرفه سبب شده است افراد حوزه مراقبتهای پزشکی در همه تخصصها، قابلیت تولید مدلهای آناتومی را بر اساس نیاز بیمار داشته باشند به گونهای که نتایج کار اثربخش باشد. در برخی موارد هزینه پرینتر در ابتدا زیاد به نظر میرسید، اما پس انجام جراحی و صرفه جویی در زمان و بودجه اتاق عمل، به گونهای که در فرآیند پیچیده عمل از مدل سه بعدی پرینت شده جهت آماده سازی استفاده شده بود، قیمت بالای پرینتر جبران شد.
«تعریف پزشکی همه جا یکسان نیست، و اگر ابزاری مانند پرینتر سه بعدی رومیزی به شما کمک کند به راه حلهای پزشکی منحصر به فردی دست پیدا کنید، استفاده از آن به بهترین شکل ممکن کار دشواری نخواهد بود.»
”دکتر تاد گلدشتاین (PHD)_ مدرس موسسه پژوهشی و پزشکی فاینشتاین و مدیر آزمایشگاه چاپ سه بعدی سلامت و سرمایهگذاری نورث ول“