فیلامنت PETG یکی از پرطرفدارترین مواد مصرفی در چاپ سهبعدی است که بهدلیل ترکیب منحصربهفردی از استحکام، انعطافپذیری نسبی و مقاومت دمایی، جایگاه ویژهای میان کاربران حرفهای و مبتدی پیدا کرده است. این فیلامنت که در واقع نوعی ترموپلاستیک بهنام پلیاتیلن ترفتالات اصلاحشده با گلیکول (PETG) است، نهتنها جایگزینی مناسب برای ABS بهشمار میرود، بلکه به دلیل سهولت در چاپ، حتی روی پرینترهای ساده و بدون محفظه بسته نیز عملکرد خوبی دارد.
اما فیلامنت PETG چیست دقیقاً و چرا اینهمه محبوب شده است؟ در این مقاله، ضمن بررسی دقیق خواص مکانیکی و حرارتی آن، به موضوعاتی همچون کاربردهای رایج، مزایا، معایب، و همچنین تنظیمات کلیدی مانند دمای فیلامنت PETG برای دستیابی به بهترین نتایج چاپ خواهیم پرداخت. اگر قصد دارید در پروژههای کاربردی یا هنری خود از این ماده استفاده کنید، راهنمای پیش رو به شما کمک میکند تا شناخت بهتری از آن داشته باشید و با اطمینان بیشتری از PETG بهره ببرید.
جدول بررسی اجمالی پارامترهای اصلی فیلامنت Petg
ابعاد ساخت
450*450*450 میلی متر
دقت ساخت
تلرانس ساخت مجاز حداکثر 0.5 میلی متر
مزایا
استحکام و دوام بالا
قابلیت انعطاف
سطح با کیفیت
مقاوم در برابر مواد شیمیایی
معایب
حساس یه نور آقتاب
مشکل در رنگ آمیزی
کاربرد
قطعات صنعتی
محافظ و قاب
نمونه اولیه (prototype)
ویژگی های فنی
- استحکام کششی: 25 تا 40 مگاپاسکال
- مدول یانگ: 1.5 تا 3 گیگاپاسکال
- استحکام ضربه: 2 تا 6 ژول بر متر
- انبساط حرارتی: 0.06 تا 0.12 میلی متر در متر
- چگالی: 1.24 تا 1.34 گرم بر سانتی متر مکعب
فیلامنت PETG چیست؟
PETG مخفف «پلی اتیلن ترفتالات اصلاح شده با گلیکول» است. در حقیقت، این ماده یک کوپلیاستر شفاف است. حتی اگر در معرض مواد شیمیایی بیشمار، یا تحت اثر تنشهای فراوانی قرار بگیرد، بازهم شفافیت و یکپارچگی خود را حفظ میکند. خدمات پرینت سه بعدی با فیلامنت PETG، به دلیل تنوع، کیفیت و قیمت معقولی که دارد، به سرعت به محبوبیت بسیاری در دنیای پرینت سه بعدی دست یافت. تنها تفاوت PET با PETG در این است که..
PETG با گلیکول اصلاح شده است.همین امر سبب شده است که فیلامنت پلاستیک PETG قویتر و شفافتر شود و همچنین شکنندگی کمتری داشته باشد. از این رو، کاربرد و استفاده از آن نیز وسعت بیشتری مییابد. فیلامنت PETG از آن دست متریالهای پرینت سه بعدی FDM است که با توجه به استحکام بسیار بالا ، کیفیت خیلی خوب و دوام طولانی هر روز بر موارد مصرف آن افزوده می شود.
PETG در کجا یافت میشود؟
پلاستیک PET، یکی از موادی است که معمولا پیرامون خود میبینید، PETG نیز مشابه آن است، با این تفاوت که با گلیکول اصلاح شده است. PETG اغلب در موارد خاصتری به کار میرود، از جمله ساخت براکت دندان افراد. این در حالی است که PET در بسیاری از کاربردهای روزانه یافت میشود: بطریهای آب معدنی، لباسها و ظروف نگهداری مواد غذایی.
PETG، از روشهای پرینت سه بعدی با تکنولوژی FDM، نیز اساسا مانند بسیاری از پلاستیکها، بعد از اینکه چاپ شود برای همیشه ماندگاری دارد. تجزیه طبیعی آن در مدت زمان فوقالعاده طولانی و حیرت آوری اتفاق میافتد. این فیلامنت به طور خاص، با هدف مقاومت در برابر تخریب مواد اسیدی و قلیایی طراحی شده است که این امر از PETG مادهای سرسخت و ماندگار میسازد. آنقدر که میتواند تا صدها سال دوام داشته باشد. در ادامه توضیح میدهم که چرا چنین موضوعی همیشه هم چندان عالی نیست.
خیر. به هیچ وجه. بین PETG و PET، اساسا استفاده از PET متداولتر است که خود نیز برای محیط طبیعی بسیار بد است. مقادیر کلانی از زباله این پلاستیک و میکروپلاستیکها اقیانوس را آلوده کردهاند و بقیه اکوسیستمها به دلیل این پلاستیکها نابود شدهاند. در گلوی ماهیها گیر میکند، والها تصادفی آنها را میخورند و سرانجام میمیرند.قطعا مقصر همه اینها، پلاستیکها نیستند، پلاستیکها خودشان وارد اقیانوس نشدهاند. البته؛ ما انسانها هستیم که باید به این خاطر سرزنش شویم، فقط به یاد داشته باشیم که اگر این پلاستیک نیز، به عمد آنقدر مقاوم ساخته نمیشد و زیست تجزیه پذیر بود، با این مشکل روبهرو نمیشدیم.
همین الان سفارش خود را ثبت کنید!
همانطور که بالاتر اشاره شد، از فیلامنت PETG برای ساخت براکت دندان، بطریهای آب و ظروف مواد غذایی به کار میرود. این فیلامنت کاملا غیر سمی است، مگر آنکه بلعیده شود. بیشترین استفادهی این پلاستیک، بسته بندی مواد غذایی است. بنابراین خیر، فیلامنت PETG سمی نیست.
با این حال، زمانی که این فیلامنت را چاپ میکنید، از استنشاق گازهای منتشر شده بپرهیزید زیرا گازها میتوانند به شدت آسیبزا باشند. اما فیلامنتی که چاپ شده است، کاملا بیخطر است.
بیشتر فیلامنتهای PETG در حقیقت ایمنی غذایی دارند و پیشتر نیز به این موضوع اشاره شد. اما بهتر است در ابتدا بسته بندی را بررسی کنید. اگر از این مسئله اطمینان ندارید، از طریق خود تولیدکننده پیگیری کنید. اگر صد در صد از ایمنی فیلامنت اطمینان ندارید، هیچگاه از آن برای پرینت سه بعدی محصولات مرتبط با مواد غذایی استفاده نکنید. خطر این کار به آنچه حاصل خواهد شد، نمیارزد.
مزایای PETG
دلایل زیادی وجود دارد که نشان میدهد چرا PETG پرکاربرد است؛ استفاده از این ماده در انواع پروژههای مختلف، جنبههای مثبت بسیاری به همراه دارد.
برخلاف فیلامنتهای دیگر، پرینت سه بعدی با فیلامنت PETG بسیار سخت و محکم است. این پلاستیک به طرز حیرتآوری بادوام است و به دلیل مقاومت بالایی که در برابر ضربه از خود نشان میدهد، در تولیدات به کار میرود. اگر به دنبال فیلامنتی هستید که در طول پرینت سه بعدی تحت فشار زیادی قرار خواهد گرفت، این فیلامنت همان چیزی است که میخواهید. درباره نحوه طراحی برای پرینت سه بعدی FDM بیشتر بدانید.
برخلاف فیلامنتهای دیگر، پرینت سه بعدی با فیلامنت PETG بسیار سخت و محکم است. این پلاستیک به طرز حیرتآوری بادوام است و به دلیل مقاومت بالایی که در برابر ضربه از خود نشان میدهد، در تولیدات به کار میرود. اگر به دنبال فیلامنتی هستید که در طول پرینت سه بعدی تحت فشار زیادی قرار خواهد گرفت، این فیلامنت همان چیزی است که میخواهید.
فیلامنت PETG، برخلاف فیلامنتهایی مانند ABS، قابلیت استریل شدن دارد تا در جاهایی به کار برود که این امر حائز اهمیت است، مانند زمانی که در ارتباط با مواد غذایی استفاده میشود.
پرینت سه بعدی با فیلامنت PETG خطر ایجاد بیماری ندارد و این ماده اگر با مواد غذایی تماس پیدا کند، مواد سرطانزا تولید نمیکند.
شاید بازیافت و استفاده دوباره از این فیلامنت آسان نباشد، اما شدنی است. بازیافت این فیلامنت یعنی هر زبالهای که بازیافت میکنید، ردپای کمتری از خود به جا میگذارید و میتوانید پول خود را پسانداز کنید. پرینت سه بعدی با فیلامنت PETG را نباید خودتان بازیافت کنید مگر آنکه در این کار مهارت ویژهای داشته باشید.
معایب PETG
شاید پرینت سه بعدی با فیلامنت PETG عالی به نظر برسد اما معایبی دارد که باید درباره آنها حرف زد، تا با کسب اطلاعات مورد نیاز، در اینکه آیا این فیلامنت انتخاب مناسبی برای شما باشد یا خیر، به شما کمک کند.
درست مانند خونآشامها و همینطور بسیاری از فیلامنتهای دیگر، فیلامنت PETG نیز علاقهای به خورشید ندارد. اشعه فرابنفش قادر است به پرینت سه بعدی PETG آسیب بزند، آنها را دچار پیچ و تاب، و عملا غیر قابل استفاده کند. اگر پیش از این برای پرینت سه بعدی محصولی برنامه ریزی کردهاید که در محیط باز استفاده خواهد شد، شاید بهتر است این کار را نکنید. مگر آنکه یک کار هنری است و میخواهید ببینید خورشید چگونه اندکی از آن را خراب میکند؛ چرا که حتما چاپ شما را خراب خواهد کرد.
فیلامنت PETG میتواند به راحتی و حتی بیشتر از PET خراش بردارد. این مسئله را هنگام استفاده از آن در نظر داشته باشید. امکان خراش برداشتن آن به این معنی نیست که حتما خراشیده خواهد شد، و حتی اگر هم خراش بردارد مشکل مهمی نخواهد بود.
شاید زمانی که برای کار خود یک فیلامنت انتخاب میکنید این مسئله برای شما مهم باشد و به آن توجه داشته باشید.
استفاده از برخی فیلامنتها کار آسانی نیست که فیلامنت PETG نیز از این دسته استثناء نیست. این فیلامنت میتواند دمدمی مزاج باشد و پیش از آنکه نتایج مثبتی مشاهده کنید، ممکن است تنظیمات ویژه چاپ آن، به آزمایش و خطای بسیاری نیاز داشته باشد. اگر فرا گرفتن فوت و فن کار با این فیلامنت پیچیده مدتی برای شما طول بکشد، اصلا ناامید نشوید.
اگر با پرینت سهبعدی آشنایی دارید، احتمالاً میدانید که هر فیلامنت ویژگیهای خاص خودش را دارد و فیلامنت PETG نیز از این قاعده مستثنی نیست. در حالی که کار با PETG آسانتر از ABS است، اما گاهی رفتارهای غیرقابلپیشبینی از خود نشان میدهد؛ مثل چسبیدن زیاد به نازل یا نشت رشتهای (stringing). بنابراین داشتن تنظیمات صحیح و دقیق، کلید موفقیت در چاپ با این ماده است.
معمولاً دمای ایدهآل نازل برای چاپ PETG بین ۲۳۰ تا ۲۵۰ درجه سلسیوس است. پیشنهاد میشود کار را از حدود ۲۳۵ درجه آغاز کنید و بر اساس کیفیت چاپ، آن را تنظیم کنید. اگر دما پایین باشد، اکستروژن ناقص خواهد بود؛ و اگر خیلی بالا باشد، مشکلاتی مانند رشتهکشی یا نشت بیش از حد به وجود میآید.
برای چسبندگی مناسب در لایهی اول، دمای ۶۰ درجه سانتیگراد برای صفحهی ساخت (heated bed) توصیه میشود. البته این مقدار میتواند بر اساس نوع پرینتر و شرایط محیطی بین ۵۰ تا ۷۵ درجه متغیر باشد، اما بهتر است دما را بیش از حد بالا نبرید تا از اعوجاج و تغییر شکل قطعه جلوگیری شود.
از نازلهای استاندارد 0.4 میلیمتری استفاده کنید، ولی اگر قصد چاپ قطعات مقاومتری دارید، استفاده از نازلهای بزرگتر (مثل 0.6mm) نیز امکانپذیر است. در مورد لایهی اول، مهمترین نکته تنظیم صحیح فاصلهی نازل از بستر است. اگر نازل خیلی نزدیک باشد، PETG بیش از حد به صفحه میچسبد و جدا کردن آن دشوار خواهد شد؛ اگر خیلی دور باشد، چسبندگی اولیه از بین میرود. همچنین استفاده از سطح ساختی مانند PEI یا اسپری جداکننده کمک بزرگی به راحتی چاپ و جداسازی خواهد کرد.
برای شروع، سرعت چاپ را پایین نگه دارید. مقدار ۳۰ تا ۴۰ میلیمتر در ثانیه انتخابی ایدهآل است تا از مشکلاتی مانند چسبندگی بیش از حد یا رشتهکشی جلوگیری شود. پس از تنظیمات اولیه، میتوانید به تدریج سرعت را افزایش دهید، اما بهتر است از ۵۰ میلیمتر در ثانیه فراتر نروید مگر اینکه پرینتر و تنظیمات شما کاملاً بهینهسازی شده باشند.
تنها خود شما هستید که میدانید کدام انتخاب بهترین انتخاب است، این موضوع بیش از هرچیزی به بودجه شما و آنچه که میخواهید چاپ کنید بستگی دارد. در این بخش چند مقایسه بین فیلامنت PETG و همردههای آن انجام شده است که به شما کمک میکند با ارزیابی میزان مطابقت آنها، بتوانید درباره اینکه PETG فیلامنت درستی برای کار شما است یا نه، تصمیم گیری کنید.
فیلامنت PETG از همخانواده خود PET، به مراتب بهتر است؛ بسیار قویتر است و ظرفیت آن را دارد که با ضریب اطمینان بالایی در برابر تنشهای ناگهانی مقاومت کند. قیمت PETG ممکن است بالاتر باشد اما اگر قصد ساخت یک قطعه مکانیکی دارید، ارزش هزینه بیشتری را دارد.
PLA از جنبههای بسیاری به فیلامنت PETG شبیه است، با این تفاوت که خراش خیلی کمتری برمیدارد و تنوع رنگ و ترکیب مواد آن بیشتر است. اما به اندازه PETG قوی نیست؛ در حقیقت PETG میتواند تنشهای بالا را تحمل کند و مقاومت دمایی بیشتری دارد. هردوی این فیلامنتها ایمنی غذایی دارند. اما استفاده از PLA خیلی راحتتر است.
مقدار مسمومیت یا فیلامنت PETG بسیار کمتر از فیلامنت ABS است و به همین دلیل نیز در کاربردهای مربوط به مواد غذایی گزینه ایدهآلی به شمار میآید، در صورتی که فیلامنت ABS به هیچ وجه نباید در چنین مواردی استفاده گردد. اما دوام فیلامنت ABS از فیلامنت PETG بیشتر است و تحت تنشهای خاصی که فیلامنت PETG میشکند، فیلامنت ABS فقط خم میشود.
امیدوارم اگر قصد داشتید بدانید آیا PETG فیلامنت مناسب شما است یا خیر، این مقاله به شما کمک کرده باشد. اگر استفاده شما از این فیلامنت به مواد غذایی مربوط میشود، انتخاب این فیلامنت قطعا درست خواهد بود. اگر به دنبال چیز قویتری هستید، شاید پرینت سه بعدی با فیلامنت ABS راه حل کار شما باشد. و اگر میخواهید استفاده از فیلامنت موردنظر آسان باشد، پرینت سه بعدی با فیلامنت PLA برای شما است. بهترین کار این است که فیلامنت را بر اساس پروژهای که در ذهن دارید انتخاب کنید؛ همه فیلامنتها مزایا و معایب خود را دارند. این شمایید که تشخیص میدهید کدام بهتر است.
همین الان سفارش خود را ثبت کنید!
هر دو فیلامنت مزایای خاص خود را دارند. PLA برای چاپهای سادهتر، سرعت بالا و جزئیات دقیق مناسب است. اما PETG مقاومت مکانیکی، حرارتی و شیمیایی بیشتری دارد و برای قطعات کاربردی، مقاوم و بادوام انتخاب بهتری محسوب میشود.
به طور معمول برای چاپ فیلامنت PETG ۲۳۰ تا ۲۵۰ درجه سانتیگراد برای نازل و ۵۰ تا ۷۰ درجه سانتیگراد برای بستر چاپ توصیه میشود. با توجه به نوع پرینتر و برند فیلامنت، این دماها ممکن است نیاز به تنظیم داشته باشند.
بله، PETG یکی از بهترین گزینهها برای چاپ قطعاتی است که باید در برابر ضربه، فشار یا حرارت متوسط مقاوم باشند. اگر پروژهتان نیاز به دوام بیشتر نسبت به PLA دارد، PETG انتخاب منطقیتری است.
اگرچه PETG میتواند ظاهر شفافی داشته باشد، اما معمولاً سطح آن به اندازه PLA صاف و براق نیست. برای مدلهای کاملاً تزئینی، PLA ظاهر بهتری دارد، اما اگر دنبال تعادل بین زیبایی و استحکام هستید، PETG عملکرد خوبی دارد.
بله، مقاومت حرارتی PETG بیشتر از PLA است و در دماهای حدود ۷۰ تا ۸۰ درجه سانتیگراد تغییر شکل نمیدهد. اگر قطعهای قرار است در محیط گرم قرار بگیرد (مثلاً روی داشبورد خودرو)، PETG بهتر از PLA عمل میکند.
اگر تازهکار هستید و به دنبال راحتترین مسیر برای شروع چاپ سهبعدی هستید، PLA انتخاب بهتری است. همچنین اگر پرینتر شما کالیبره دقیق نیست یا قابلیت تنظیم دمای نازل و بستر را ندارد، ممکن است PETG شما را دچار دردسر کند.